W skr\u00f3cie: wynagrodzenie artysty nale\u017cne przy odsprzeda\u017cy jego sztuki (tzw. droit de suite) nie podlega pod podatek VAT.<\/p>\n\n\n\n
W artykule jest mowa o wynagrodzeniu dla artysty w przypadku, gdy jego dzie\u0142o sztuki znajduj\u0105ce si\u0119 w obrocie, zostanie zawodowe odsprzedane. To wynagrodzenie jest potocznie zwane droit de suite i dotyczy utwor\u00f3w plastycznych oraz fotograficznych. <\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n
\nMonika jest malark\u0105. Namalowa\u0142a obraz i sprzeda\u0142a go handlarzowi sztuk\u0105 za 10 000 z\u0142. Po kilku latach handlarz sztuk\u0105 sprzeda\u0142 obraz za kwot\u0119 50 000 z\u0142. Monice przys\u0142uguje wynagrodzenie w wysoko\u015bci 2 500 z\u0142 (5% od ceny). Od tego wynagrodzenia Monika nie p\u0142aci VAT.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Dlaczego artysta nie p\u0142aci VAT przy odsprzeda\u017cy sztuki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z przepisami o VAT (podatku od towar\u00f3w i us\u0142ug), podatek p\u0142aci si\u0119 wtedy, gdy kto\u015b sprzedaje towar albo \u015bwiadczy us\u0142ug\u0119 \u2013 czyli gdy istnieje jaka\u015b wymiana mi\u0119dzy dwiema stronami: sprzedaj\u0105cym i kupuj\u0105cym. W takiej sytuacji sprzedawca dostaje zap\u0142at\u0119, kt\u00f3ra odpowiada warto\u015bci towaru lub us\u0142ugi. <\/p>\n\n\n\n
Natomiast w przypadku odsprzeda\u017cy dzie\u0142a sztuki sytuacja wygl\u0105da inaczej. Umowa sprzeda\u017cy zawierana jest tylko mi\u0119dzy sprzedawc\u0105 a kupuj\u0105cym. Arty\u015bcie przys\u0142uguje prawo do wynagrodzenia, ale to prawo istnieje niezale\u017cnie od samej transakcji sprzeda\u017cy i nie sprawia, \u017ce artysta staje si\u0119 jej stron\u0105. To oznacza, \u017ce nie mo\u017cna powiedzie\u0107, i\u017c artysta w jakikolwiek spos\u00f3b uczestniczy w transakcji odsprzeda\u017cy \u2013 nawet po\u015brednio.<\/p>\n\n\n\n
W praktyce:<\/p>\n\n\n\n
– Sprzedawca i kupuj\u0105cy ustalaj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 cen\u0119 i warunki sprzeda\u017cy. Nie musz\u0105 niczego konsultowa\u0107 z artyst\u0105.<\/p>\n\n\n\n
– Artysta nie ma zasadniczo mo\u017cliwo\u015bci, by zablokowa\u0107 sprzeda\u017c swojego dzie\u0142a, je\u015bli si\u0119 na ni\u0105 nie zgadza, lub wp\u0142yn\u0105\u0107 na cen\u0119 czy warunki transakcji.<\/p>\n\n\n\n
– Artysta nie bierze udzia\u0142u w negocjacjach ani w samej transakcji.
<\/p>\n\n\n\nDopiero po zako\u0144czeniu sprzeda\u017cy artysta nabywa prawo do otrzymania okre\u015blonego procentu od ceny, kt\u00f3r\u0105 zap\u0142aci\u0142 nabywca. Obowi\u0105zek wyp\u0142aty tego wynagrodzenia spoczywa na sprzedawcy.<\/p>\n\n\n\n
To prawo do wynagrodzenia zosta\u0142o stworzone przez prawodawc\u0119 unijnego i zosta\u0142o przyj\u0119te w polskiej ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych (art. 19). Nie wynika ono z \u017cadnej umowy pomi\u0119dzy artyst\u0105 a sprzedawc\u0105. To oznacza, \u017ce nawet je\u015bli artysta dostaje pieni\u0105dze od sprzedawcy, to nie jest to zap\u0142ata w ramach wsp\u00f3lnej umowy handlowej, ale realizacja obowi\u0105zku na\u0142o\u017conego przez prawo.<\/p>\n\n\n\n
Cel tego prawa jest jasno okre\u015blony: chodzi o to, \u017ceby artysta m\u00f3g\u0142 mie\u0107 udzia\u0142 w sukcesie finansowym swoich dzie\u0142. Gdy jego obrazy, rze\u017aby czy grafiki zyskuj\u0105 na warto\u015bci i s\u0105 odsprzedawane dro\u017cej, artysta nie powinien by\u0107 ca\u0142kowicie wy\u0142\u0105czony z tych zysk\u00f3w. Prawodawca chcia\u0142 wi\u0119c zagwarantowa\u0107 artystom prawo do udzia\u0142u w korzy\u015bciach finansowych, jakie przynosi sprzeda\u017c ich dzie\u0142 na rynku wt\u00f3rnym.<\/p>\n\n\n\n
Omawian\u0105 kwesti\u0119 rozstrzygn\u0105\u0142 na korzy\u015b\u0107 artyst\u00f3w Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej w wyroku z dnia 19.12.2018 r. sygn. C-51\/18. Trybuna\u0142 przes\u0105dzi\u0142, \u017ce dodatkowe wynagrodzenie nie podlega opodatkowaniu. <\/p>\n\n\n\n
Wynagrodzenie artysty z tytu\u0142u odsprzeda\u017cy sztuki<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Ile wynosi wynagrodzenie artysty w razie odsprzeda\u017cy jego sztuki, czyli tzw. droit de suite? Jest ono regulowane przepisami i zale\u017cne od warto\u015bci ceny sprzedanego dzie\u0142a.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Arty\u015bcie przys\u0142uguje prawo do wynagrodzenia stanowi\u0105cego sum\u0119 poni\u017cszych stawek:<\/p>\n\n\n\n
1) 5% cz\u0119\u015bci ceny sprzeda\u017cy, je\u017celi ta cz\u0119\u015b\u0107 jest zawarta w przedziale do r\u00f3wnowarto\u015bci 50 000 euro, oraz<\/p>\n\n\n\n
2) 3% cz\u0119\u015bci ceny sprzeda\u017cy, je\u017celi ta cz\u0119\u015b\u0107 jest zawarta w przedziale od r\u00f3wnowarto\u015bci 50 000,01 euro do r\u00f3wnowarto\u015bci 200 000 euro, oraz<\/p>\n\n\n\n
3) 1% cz\u0119\u015bci ceny sprzeda\u017cy, je\u017celi ta cz\u0119\u015b\u0107 jest zawarta w przedziale od r\u00f3wnowarto\u015bci 200 000,01 euro do r\u00f3wnowarto\u015bci 350 000 euro, oraz<\/p>\n\n\n\n
4) 0,5% cz\u0119\u015bci ceny sprzeda\u017cy, je\u017celi ta cz\u0119\u015b\u0107 jest zawarta w przedziale od r\u00f3wnowarto\u015bci 350 000,01 euro do r\u00f3wnowarto\u015bci 500 000 euro, oraz<\/p>\n\n\n\n
5) 0,25% cz\u0119\u015bci ceny sprzeda\u017cy, je\u017celi ta cz\u0119\u015b\u0107 jest zawarta w przedziale przekraczaj\u0105cym r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 500 000 euro<\/p>\n\n\n\n
– jednak nie wy\u017cszego ni\u017c r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 12 500 euro.<\/p>\n\n\n\n
Jednak\u017ce, wynagrodzenie nie przys\u0142uguje w przypadku ceny sprzeda\u017cy ni\u017cszej ni\u017c r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 100 euro. <\/p>\n\n\n\n
Co istotne, powy\u017csze wynagrodzenie przys\u0142uguje r\u00f3wnie\u017c spadkobiercom artysty.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi potrzebujesz pomocy w podatkach na rynku sztuki, skontaktuj si\u0119 ze mn\u0105:<\/p>\n\n\n\n
p.terpilowski@ptkrp.pl<\/a> \/ tel. 668 199 698<\/p>\n\n\n\n
Zaobserwuj mnie na Instagramie: https:\/\/www.instagram.com\/paleta_prawa\/<\/a><\/p>\n\n\n\n